Τρεις στρώσεις για να δουλεύετε ζεστοί στο κρύο
Πώς ντύνεστε σε στρώσεις για δουλειά στο ύπαιθρο, στο φορτηγό ή στον ψυκτικό θάλαμο. Υφάσματα, πρότυπα EN 342, EN 14058 και EN 343, γάντια, κάλτσες και παπούτσια, και τι ταιριάζει σε κάθε επάγγελμα.
Ο ελληνικός χειμώνας σπάνια είναι πολικός, αλλά είναι ύπουλος. Πρωινά με 2 °C στο εργοτάξιο, μεσημέρια με 14 °C, βροχή με αέρα στο λιμάνι, ορεινές διαδρομές με χιόνι. Και για όσους δουλεύουν σε ψυκτικούς θαλάμους, ο χειμώνας κρατά όλο τον χρόνο.
Το ζητούμενο δεν είναι ένα πολύ χοντρό μπουφάν. Είναι ένα σύστημα από ρούχα που κρατά το σώμα στεγνό, ζεστό και προστατευμένο από αέρα και βροχή, και που προσαρμόζεται καθώς αλλάζουν ο καιρός και η ένταση της δουλειάς. Αυτό λέγεται ένδυση σε στρώσεις και είναι η βάση σε όλους τους μεγάλους κατασκευαστές ρούχων εργασίας.
Η αρχή των 3 στρώσεων
Ο αέρας που εγκλωβίζεται ανάμεσα στα ρούχα μονώνει καλύτερα από ένα μόνο χοντρό ρούχο. Κάθε στρώση έχει τη δική της δουλειά, και η καθεμία πρέπει να αφήνει τον υδρατμό να περάσει προς τα έξω. Αν μία στρώση τον κρατήσει, η υγρασία μένει πάνω στο σώμα και το κρύο επιστρέφει.
Βασική στρώση: ποιο ύφασμα
Η βασική στρώση κρίνει αν θα κρυώσετε στο διάλειμμα, όταν σταματήσετε να κινείστε και ο ιδρώτας που μάζεψε το ρούχο αρχίσει να παγώνει. Τα ισοθερμικά φτιάχνονται κυρίως από τρία είδη υφασμάτων:
| Ύφασμα | Απομακρύνει τον ιδρώτα | Ζεσταίνει και βρεγμένο | Στεγνώνει γρήγορα | Κρατά λιγότερο τις οσμές | Αντέχει σε συχνά πλυσίματα | Χαμηλό κόστος |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Συνθετικόπολυεστέρας · πολυπροπυλένιο | ● | ◐ | ● | ○ | ● | ● |
| Μάλλινοmerino · μείγματα μαλλιού | ◐ | ● | ◐ | ● | ◐ | ○ |
| Μείγμα συνθετικού με μαλλίσυνήθως σε ισοθερμικά εργασίας | ● | ● | ◐ | ◐ | ● | ◐ |
| ΒαμβάκιT-shirt, φανελάκι | ○ | ○ | ○ | ◐ | ● | ● |
● συνήθως ναι · ◐ εξαρτάται από το βάρος και την πλέξη · ○ συνήθως όχι. Γενική συμπεριφορά κάθε υλικού· το συγκεκριμένο προϊόν μπορεί να διαφέρει. Περισσότερα για τα υλικά στον οδηγό υφασμάτων.
Το βαμβάκι είναι άνετο στο γραφείο, αλλά στο κρύο είναι το χειρότερο ύφασμα για βασική στρώση: απορροφά τον ιδρώτα, τον κρατά πάνω στο δέρμα και αργεί πολύ να στεγνώσει. Για το ίδιο λόγο, το βαμβακερό φούτερ κάτω από ένα αδιάβροχο μπουφάν μένει υγρό όλη μέρα.
Ενδιάμεση στρώση: fleece, φούτερ ή γιλέκο
Fleece
- Ελαφρύ, ζεστό για το βάρος του
- Στεγνώνει γρήγορα, αφήνει τον υδρατμό να βγει
- Δεν σταματά τον αέρα: θέλει εξωτερική στρώση
Φούτερ
- Ανθεκτικό, κατάλληλο για καθημερινή δουλειά
- Προτιμήστε μείγμα με πολυεστέρα για πιο γρήγορο στέγνωμα
- Το 100% βαμβακερό κρατά υγρασία
Γιλέκο
- Ζεσταίνει τον κορμό, αφήνει ελεύθερα τα χέρια
- Ιδανικό για δουλειά με πολλή κίνηση των χεριών
- Φοριέται και ως εξωτερική στρώση σε ξηρό καιρό
Εξωτερική στρώση: μπουφάν, softshell ή αδιάβροχο
Μπουφάν με επένδυση
- Μόνωση και προστασία σε ένα ρούχο
- Για στάσιμη δουλειά και κρύο με αέρα
- Ζεσταίνει υπερβολικά σε έντονη κίνηση
Softshell
- Αντιανεμικό, ελαστικό, αναπνέει καλά
- Αντέχει σε ψιχάλα, όχι σε δυνατή βροχή
- Για δουλειά με κίνηση σε ξηρό κρύο
Αδιάβροχο
- Σταματά βροχή και αέρα
- Χωρίς επένδυση: φοριέται πάνω από fleece
- Κοιτάξτε το EN 343 για αδιαβροχία και αναπνοή
Το μπουφάν τριών σε ένα, με αποσπώμενη εσωτερική επένδυση, είναι στην ουσία δύο στρώσεις σε ένα προϊόν: φοριέται μόνο το εξωτερικό στη βροχή του φθινοπώρου και ολόκληρο στην παγωνιά.
Τι φοράτε ανάλογα με τον καιρό
Τέσσερα τυπικά σενάρια για την Ελλάδα. Οι θερμοκρασίες είναι ενδεικτικές: ο αέρας, η υγρασία και το πόσο κινείστε αλλάζουν πολύ την αίσθηση του κρύου.
| Σενάριο | Βασική | Ενδιάμεση | Εξωτερική | Κεφάλι & άκρα |
|---|---|---|---|---|
| Βροχή, ήπιο κρύοπερίπου 5 έως 12 °C | Ελαφρύ συνθετικό ισοθερμικό ή τεχνικό T-shirt | Λεπτό fleece | Αδιάβροχο EN 343 με κουκούλα | Γάντια με αδιαβροχία, παπούτσια WR |
| Ξηρό κρύο με αέραπερίπου 0 έως 8 °C | Ισοθερμικό μέσου βάρους | Fleece ή φούτερ, γιλέκο για τα χέρια | Softshell ή μπουφάν EN 14058 | Σκούφος, γάντια EN 511 |
| Παγωνιά, χιόνικάτω από 0 °C | Ισοθερμικό μάλλινο ή μείγμα, πάνω και κάτω | Χοντρό fleece | Μπουφάν ψύχους EN 342 ή EN 14058, ισοθερμικό παντελόνι | Σκούφος ή μπαλακλάβα, γάντια EN 511, κάλτσες μάλλινες, παπούτσια CI |
| Ψυκτικός θάλαμοςσυντήρηση έως κατάψυξη | Ισοθερμικό σετ | Fleece | Σετ ψύχους EN 342 (μπουφάν και φόρμα ή παντελόνι) | Μπαλακλάβα, γάντια με κρύο επαφής, παπούτσια CI |
Ενδεικτικοί συνδυασμοί, όχι αντικατάσταση της εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου. Τα σύμβολα WR και CI των παπουτσιών εξηγούνται στο λεξικό συμβόλων.
EN 342, EN 14058, EN 343: τι σημαίνουν
Η λέξη «χειμερινό» σε ένα μπουφάν δεν λέει πολλά. Τα ευρωπαϊκά πρότυπα λένε πόσο ζεσταίνει, πόσο σταματά τον αέρα και πόσο αντέχει στη βροχή, με μετρήσεις σε εργαστήριο. Τα τέσσερα που θα συναντήσετε πιο συχνά:
| Πρότυπο | Για τι | Τι γράφει η ετικέτα |
|---|---|---|
| EN 14058 | Δροσερό περιβάλλον, πάνω από −5 °C. Μπουφάν, γιλέκα, παντελόνια για τον συνηθισμένο χειμώνα. | Θερμική αντίσταση Rct σε κλάσεις 1 έως 3. Προαιρετικά: αεροδιαπερατότητα AP (1–3), αδιαβροχία WP (1–2), μόνωση Icler. Ό,τι δεν ελέγχθηκε γράφεται X. |
| EN 342 | Ένδυση ψύχους, −5 °C και κάτω. Σετ και μπουφάν για παγωνιά και ψυκτικούς θαλάμους. | Μόνωση Icler σε m²K/W με το γράμμα της δοκιμής (B, C ή R), κλάση αεροδιαπερατότητας AP 1–3 (3 = αντιανεμικό), προαιρετικά αδιαβροχία WP. |
| EN 343 | Βροχή, ομίχλη, υγρασία εδάφους. Αδιάβροχα μπουφάν και παντελόνια. | Δύο κλάσεις 1 έως 4: πρώτα αδιαβροχία, μετά αναπνοή (υδρατμός). Το R σημαίνει ότι ολόκληρο το ρούχο δοκιμάστηκε σε θάλαμο βροχής. |
| EN ISO 20471 | Υψηλή διακριτότητα. Για όσους δουλεύουν κοντά σε κίνηση οχημάτων. | Κλάση 1 έως 3, ανάλογα με την επιφάνεια φθορίζοντος και ανακλαστικού υλικού. Η κλάση 3 είναι η υψηλότερη. |
Σύμφωνα με EN 14058:2017, EN 342:2017, EN 343:2019 και EN ISO 20471:2013, όπως τα περιγράφουν κατασκευαστές και φορείς πιστοποίησης (βλ. πηγές).
Πώς διαβάζεται η ετικέτα: ένα παράδειγμα
Πάνω από το εικονόγραμμα κάθε προτύπου γράφονται οι επιδόσεις του ρούχου. Ένα μπουφάν ψύχους με διπλή πιστοποίηση μπορεί να γράφει κάτι σαν το παρακάτω (ενδεικτικές τιμές):
0,350 m²K/W (B) · 3 · 2 → μόνωση 0,350 μετρημένη με τα ισοθερμικά αναφοράς (B), αντιανεμικό κλάσης 3, αδιαβροχία κλάσης 2.3 · 2 → αδιαβροχία κλάσης 3, αναπνοή κλάσης 2.2 → διακριτότητα κλάσης 2.- Μεγαλύτερος αριθμός, καλύτερη επίδοση. Σε όλες τις κλάσεις, και στο Icler: όσο υψηλότερη η τιμή, τόσο περισσότερο μονώνει.
- Το γράμμα μετράει. Η μόνωση του EN 342 ισχύει για τον συνδυασμό με τον οποίο δοκιμάστηκε. Αν γράφει B, προϋποθέτει ισοθερμικά από κάτω. Το μπουφάν μόνο του, πάνω από ένα T-shirt, ζεσταίνει λιγότερο.
- Αναπνοή κλάσης 1 σημαίνει όριο χρόνου. Σε ρούχα EN 343 με χαμηλή κλάση αναπνοής ο κατασκευαστής δίνει συνεχή χρόνο χρήσης, γιατί ο ιδρώτας δεν φεύγει.
Η διακριτότητα μετρά μόνο αν φαίνεται. Ένα ανακλαστικό γιλέκο κάτω από σκούρο μπουφάν δεν προστατεύει. Αν δουλεύετε κοντά σε κίνηση οχημάτων, είτε το μπουφάν πρέπει να έχει πιστοποίηση EN ISO 20471 είτε το ανακλαστικό γιλέκο φοριέται πάνω από όλα τα υπόλοιπα, σε μέγεθος που χωρά το μπουφάν.
Ρούχα για το κρύο ανά επάγγελμα
Οι συνδυασμοί είναι τυπικοί. Η τελική επιλογή πρέπει να συμφωνεί με την εκτίμηση κινδύνου της επιχείρησης.
Οικοδομή και ύπαιθρος
Ώρες στον αέρα, εναλλαγή κίνησης και στάσης, βροχή, κράνος.
Ισοθερμικό · fleece ή γιλέκο · μπουφάν EN 14058 ή EN 343 · ανακλαστικό όπου κινούνται μηχανήματαΟδηγοί, διανομείς, logistics
Ζεστή καμπίνα και κρύα ράμπα φόρτωσης, συνεχές μέσα–έξω.
Fleece ή softshell που βγαίνει εύκολα · ανακλαστικό γιλέκο EN ISO 20471 για τη ράμπαΨυκτικοί θάλαμοι και κατάψυξη
Σταθερά χαμηλή θερμοκρασία, κρύα κιβώτια, κίνηση μέσα–έξω από τον θάλαμο.
Σετ EN 342 · ισοθερμικά · γάντια EN 511 · παπούτσια CIΓεωργία και κτηνοτροφία
Πρωινές ώρες, λάσπη, βροχή, δουλειά με τα χέρια στο νερό.
Ισοθερμικό · φούτερ ή fleece · αδιάβροχο EN 343 · γάντια με αδιαβροχίαΣυνεργεία και αποθήκες χωρίς θέρμανση
Ανοιχτές πόρτες, τσιμεντένιο δάπεδο, δουλειά με τα χέρια.
Ισοθερμικό · γιλέκο ή fleece · παντελόνι με επένδυση · λεπτά γάντια ψύχουςΟδικά έργα, δήμοι, καθαριότητα
Κίνηση οχημάτων, σκοτάδι νωρίς τον χειμώνα, βροχή.
Μπουφάν ή αδιάβροχο με EN ISO 20471 κλάση 2–3 και EN 343
Στους ψυκτικούς θαλάμους υπάρχει μια παγίδα: η συνεχής μετάβαση από τον θάλαμο στη ράμπα ή στο γραφείο. Το σώμα ιδρώνει στο ζεστό και κρυώνει απότομα όταν ξαναμπεί. Εκεί η βασική στρώση που στεγνώνει γρήγορα κάνει τη μεγαλύτερη διαφορά. Δείτε τα σετ και τα μπουφάν στην ένδυση ψύχους.
Κεφάλι, χέρια, πόδια
Σε συνθήκες κρύου το σώμα περιορίζει την κυκλοφορία στα άκρα για να κρατήσει ζεστό τον κορμό. Γι’ αυτό τα δάχτυλα παγώνουν πρώτα, και γι’ αυτό ένα καλό μπουφάν δεν αρκεί.
Κεφάλι
Ένας πλεκτός ή fleece σκούφος για το ύπαιθρο, μπαλακλάβα για παγωνιά και ψυκτικούς θαλάμους. Όπου φοριέται κράνος, ο χοντρός σκούφος δεν μπαίνει από κάτω: αλλάζει την εφαρμογή του κράνους. Εκεί χρησιμοποιείτε λεπτή μπαλακλάβα ή χειμερινή επένδυση που ο κατασκευαστής του κράνους εγκρίνει.
Γάντια ψύχους και το EN 511
Τα γάντια ψύχους πιστοποιούνται με το EN 511, που γράφει τρία ψηφία κάτω από το εικονόγραμμα:
| Ψηφίο | Τι μετρά | Κλίμακα |
|---|---|---|
| 1ο | Κρύο από τον αέρα (συναγωγή): πόσο μονώνει το γάντι σε κρύο περιβάλλον. | 0 έως 4 |
| 2ο | Κρύο από επαφή: όταν πιάνετε κρύα εργαλεία, κιβώτια κατάψυξης, μέταλλα. | 0 έως 4 |
| 3ο | Αδιαβροχία: αν το νερό περνά μέσα σε 30 λεπτά. | 0 ή 1 |
Ένα γάντι EN 511 · 2 2 1 μονώνει μέτρια από αέρα και επαφή και είναι αδιάβροχο. Για βροχή και υγρασία ζητήστε 1 στο τρίτο ψηφίο: τα βρεγμένα χέρια κρυώνουν πολύ πιο γρήγορα. Όπου χρειάζεστε ακρίβεια, ένα λεπτό γάντι από μέσα και ένα πιο ζεστό από πάνω, που βγαίνει όταν χρειάζεται, δουλεύει καλύτερα από ένα πολύ χοντρό γάντι.
Κάλτσες και παπούτσια
- Κάλτσα. Μάλλινη ή τεχνική κάλτσα εργασίας που απομακρύνει τον ιδρώτα. Όχι βαμβακερή στο κρύο, για τον ίδιο λόγο με τη βασική στρώση.
- Όχι δύο κάλτσες σε στενό παπούτσι. Σφίγγουν το πόδι, κόβουν την κυκλοφορία και το πόδι κρυώνει περισσότερο.
- CI στο παπούτσι. Το σύμβολο για μόνωση από το κρύο: το υπόδημα έμεινε 30 λεπτά σε −17 °C και η θερμοκρασία μέσα έπεσε το πολύ 10 °C.
- WR ή WPA για βροχή. Αδιάβροχο υπόδημα ή αδιάβροχο ρεγιό. Αναλυτικά στον οδηγό παπουτσιών ασφαλείας.
- Μισό νούμερο περιθώριο. Αν φοράτε χοντρή χειμερινή κάλτσα, δοκιμάστε το παπούτσι με αυτήν.
Τα πιο συχνά λάθη
- Βαμβάκι ως βασική στρώση. Κρατά τον ιδρώτα πάνω στο δέρμα. Ζεστό το πρωί, παγωμένο στο πρώτο διάλειμμα.
- Υπερβολικά πολλά ρούχα από την αρχή. Αν ιδρώνετε στη δουλειά, έχετε φορέσει πολλά. Βγάλτε στρώση πριν ιδρώσετε, όχι μετά.
- Στενά ρούχα το ένα πάνω στο άλλο. Συμπιέζουν τον αέρα που μονώνει και σφίγγουν την κυκλοφορία. Η εξωτερική στρώση πρέπει να χωρά άνετα τις από κάτω.
- Αδιάβροχο που δεν αναπνέει σε έντονη δουλειά. Ο ιδρώτας μένει μέσα και βρέχεστε από μέσα αντί από έξω.
- Ανακλαστικό κάτω από το μπουφάν. Δεν φαίνεται, άρα δεν προστατεύει.
- Ξεχασμένα άκρα. Ζεστός κορμός με βρεγμένα γάντια και βαμβακερές κάλτσες σημαίνει παγωμένα χέρια και πόδια.
Πλύσιμο αδιάβροχων και fleece
Ένα αδιάβροχο που πλένεται λάθος χάνει την αδιαβροχία του πριν φθαρεί. Διαβάζετε πάντα την ετικέτα του ρούχου: οι οδηγίες του κατασκευαστή υπερισχύουν. Γενικά:
Αδιάβροχα και μπουφάν με μεμβράνη
- Κλείστε φερμουάρ και velcro και αδειάστε τις τσέπες, για να μη φθείρεται το ύφασμα στο τύμπανο.
- Χαμηλή θερμοκρασία και ήπιο απορρυπαντικό, όπως ορίζει η ετικέτα.
- Χωρίς μαλακτικό. Φράζει τους πόρους της μεμβράνης και εξασθενεί την απωθητική επεξεργασία της επιφάνειας.
- Καλό ξέβγαλμα, ώστε να μη μείνουν υπολείμματα απορρυπαντικού.
- Ανανέωση αδιαβροχίας. Όταν το νερό δεν κυλά πια σε σταγόνες αλλά απλώνεται, η επιφάνεια θέλει σπρέι ή υγρό αδιαβροχοποίησης. Ορισμένοι κατασκευαστές προτείνουν και χαμηλή θερμότητα στο στεγνωτήριο για να ενεργοποιηθεί ξανά: μόνο αν το επιτρέπει η ετικέτα.
Fleece
- Το ανάποδο και σε χαμηλή θερμοκρασία, για λιγότερο «χνούδιασμα».
- Χωρίς μαλακτικό και χωρίς υψηλή θερμότητα: οι συνθετικές ίνες παραμορφώνονται.
- Στέγνωμα στον αέρα. Το fleece στεγνώνει γρήγορα από μόνο του.
Για ρούχα υψηλής διακριτότητας, η ετικέτα γράφει και τον μέγιστο αριθμό πλύσεων με τον οποίο δοκιμάστηκε το ρούχο. Μετά από αυτόν, ή όταν τα ανακλαστικά ξεθωριάσουν ή ξεκολλήσουν, το ρούχο αντικαθίσταται.
Ερωτήσεις που ακούμε συχνά
Χρειάζομαι EN 342 ή μου αρκεί EN 14058;
Εξαρτάται από τη θερμοκρασία. Το EN 14058 καλύπτει ψυχρά περιβάλλοντα πάνω από −5 °C, δηλαδή τον συνηθισμένο χειμώνα στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας. Το EN 342 είναι για −5 °C και κάτω: θαλάμους κατάψυξης, ορεινές περιοχές, νυχτερινή δουλειά στην παγωνιά.
Ένα χοντρό μπουφάν δεν είναι αρκετό;
Σε στάσιμη δουλειά, ίσως. Σε δουλειά με κίνηση, όχι: ιδρώνετε, ο ιδρώτας μένει μέσα και, όταν σταματήσετε, κρυώνετε περισσότερο. Με στρώσεις βγάζετε ή προσθέτετε ρούχα ανάλογα με τη δουλειά και τον καιρό.
Fleece ή φούτερ για ενδιάμεση στρώση;
Το fleece είναι ελαφρύτερο και στεγνώνει πιο γρήγορα, άρα ταιριάζει σε δουλειά με κίνηση και ιδρώτα. Το φούτερ αντέχει περισσότερο σε τριβές και βρωμιά. Αν διαλέξετε φούτερ, προτιμήστε μείγμα βαμβακιού με πολυεστέρα αντί για 100% βαμβάκι.
Μπορώ να φορέσω το ανακλαστικό γιλέκο πάνω από το μπουφάν;
Ναι, έτσι πρέπει. Το γιλέκο υψηλής διακριτότητας μετρά μόνο αν φαίνεται, άρα φοριέται τελευταίο, σε μέγεθος που χωρά το μπουφάν από κάτω. Εναλλακτικά, επιλέξτε μπουφάν ή αδιάβροχο που έχει από μόνο του πιστοποίηση EN ISO 20471.
Ποιος πληρώνει τα ρούχα ψύχους;
Όταν η εκτίμηση επαγγελματικού κινδύνου ορίζει ότι η ένδυση ψύχους είναι Μέσο Ατομικής Προστασίας, την πληρώνει ο εργοδότης. Το Π.Δ. 396/1994 (άρθρο 4, παρ. 6) ορίζει ότι τα ΜΑΠ χορηγούνται από τον εργοδότη δωρεάν στους εργαζόμενους. Τα ρούχα που αγοράζει ο εργαζόμενος για προσωπική του άνεση, χωρίς σχετική πρόβλεψη, δεν εμπίπτουν σε αυτή την υποχρέωση.
Πόσο κρατά ένα αδιάβροχο;
Εξαρτάται από τη χρήση και το πλύσιμο. Η επιφανειακή αδιαβροχία φθείρεται με τον καιρό αλλά ανανεώνεται. Αντικατάσταση χρειάζεται όταν βρέχεστε από μέσα ενώ δεν ιδρώνετε, όταν οι ραφές ξεκολλούν ή όταν το ύφασμα έχει σκιστεί.
Ντυθείτε σωστά για τον χειμώνα
Επιλέξτε κατευθείαν την κατηγορία που χρειάζεστε, στρώση προς στρώση. Για παραγγελίες συνεργείων, εργοταξίων και αποθηκών, επικοινωνήστε μαζί μας για προσφορά.
Όλη η ένδυση ψύχους